Educar na responsabilidade, charla de Carmen Loureiro

 Hoxe tivemos o pracer de compartir o noso tempo con Carmen Loureiro, excepcional comunicadora, que vén falarnos de cómo educar na responsabilidade aos nosos fillos e fillas.
Educar é unha tarefa moi difícil. Poidemos ver o exemplo visual dunhas pinguiñas de auga insertadas nun fío de coser despois de seren atravesadas por unha agulla. A probabilidade de que as pinguiñas se desfagan é moi alta.
(Imaxe tomada de http://danzandoencasasolaydescalza.blogspot.com.es/2011/05/el-collar-imposible.html)
Educar é unha tarefa case imposible se non unimos todos as nosas forzas: a familia e a escola. Seguro que as dificultades aparecen cando o pai e a nai non se poñen de acordo no xeito de educar, pero estas acentúanse se ademais non fan piña cos mestres dos seus fillos/as. De aquí nace a importancia de manter unha boa relación e unha comunicación moi fluída entre pais e mestres.
Carmen falounos da pirámide das necesidades, baseada en Maslow, un psicólogo de corte humanista. Existen 5 tipos de necesidades básicas:
as fisiolóxicas (do corpo para alimentarse e estar san),
as necesidades de seguridade,
as de amor e pertenza,
as de autoestima, e
as de autorrealización.
 (Imaxe tomada en http://proyeccion.blogspot.es/1254454320/)
 Comezando polo nivel máis básico, se algún destes niveis non se atopa cuberto, as enerxías da persoa céntranse nel e impídennos seguir crecendo e cubrir as necesidades máis altas. Se unha persoa non se alimenta o suficiente, estará centrada en buscar comida e malamente poderá atender os outros tipos de necesidades.
Pero temos que ter coidado, pois os excesos tamén teñen inconvenientes, e a virtude está no equilibrio. A sobrealimentación leva á obesidade, o exceso de seguridade leva ao sobreproteccionismo e impide crecer e adquirir autonomía propia, co exceso de amor e pertenza sucede outro tanto, con reforzar excesivamente a autoestima conseguimos persoas engreídas.
Educar na responsabilidade significa formar persoas conscientes dos seus dereitos pero tamén dos seus deberes.  Persoas con condutas asertivas, é dicir, nin pasivas nin agresivas, nin que agachen a cabeza para dicir si a todo, nin tampouco que anden polo mundo humillando a todo aquel que atopan por diante. Ser asertivo significa saber defender os dereitos propios respectando ao mesmo tempo os dereitos dos demais. (Ver aquí para ampliar esta información)
Outra parte da charla foi dedicada á xestión dos conflitos. Diante dun conflito, o peor que podemos facer é discutir co noso fillo/a e tratar de impoñer a nosa visión «en quente». A conduta máis prudente é utilizar a técnica do semáforo: estará vermello cando esteamos nerviosos/as, e nese momento o mellor é non facer nada e calmarnos, retirándonos da escena, e invitando ao noso fillo/a a «pensar» nun lugar tranquilo. O semáforo poñerase verde cando uns minutos despois (se o neno/a é cativo) esteamos máis calmados e poidamos dialogar sen a interferencia das emocións intensas. Debemos ter sempre en mente que nós somos un modelo que os nosos fillos/as imitan e do que en consecuencia aprenden. (Ver aquí para ampliar a información )
Na hora de educar podemos distinguir catro tipos básicos de estilos parentais:
Autoritario
Indulxente ou permisivo
Neglixente
Autorizativo
O estilo máis aconsellable é o autorizativo, mediante o cal o fillo/a aprende a aceptar a autoridade dos pais porque está baseada no respecto, no diálogo pero tamén no control. No estilo autoritario os pais impoñen directamente o seu parecer, mentres que nos estilos permisivos ou neglixentes, ou ben deixan facer ou ben desenténdense de todo.
(Recollido en http://reme.uji.es/articulos/numero32/article2/texto.html)
E como colofón, reproducimos a Carta dun neno aos seus pais, que Carmen nos invitou a ler, e que sen dúbida, nos axuda a reflexionar sobre o significado de educar.

Cando ti crías que eu non miraba…

vin que colgabas a miña primeira pintura na neveira

e inmediatamente quixen pintar outra.

Cando ti crías que eu non miraba…

vin que poñías alimento no plato do gato

e aprendín que era bo ser amable cos animais.

Cando ti crías que eu non miraba…

vin que facías a miña tarta favorita

e aprendín que as causas pequenas

poden ser especiais na vida.

Cando ti crías que eu non miraba…

vin que facías a comida e lla levabas a un amigo enfermo

e aprendín que todos temos que axudar a coidar a outros.

Cando ti crías que eu non miraba…

Vin como regalabas o teu tempo e o teu diñeiro

para axudar á xente que nada tiña…

e aprendín que os que teñen «algo»,

deben compartir cos que non teñen nada.

Cando ti crías que eu non miraba…

sentín o teu bico antes de deitarme

e sentinme amado e seguro.

Cando ti crías que eu non miraba…

vin que coidabas da nosa casa e de todos dentro dela

e aprendín a coidar o que nos foi dado.

Cando ti crías que eu non miraba…

vin como cumprías coas túas responsabilidades

aínda que non te sentiras moi ben

e aprendín que tería que ser responsable cando medrase.

Cando ti crías que eu non miraba…

vin saír bágoas dos teus ollos

e aprendín que ás veces as cousas doen

pero está ben chorar.

Cando ti crías que eu non miraba …MIÑA NAI

aprendín a maioría das leccións da vida

que necesito saber para ser unha boa persoa

cando medre.

Cando ti crías que eu non miraba…

Mireite e quería dicir:

GRAZAS por tódalas cousas que aprendín

CANDO TI CRÍAS QUE EU NON MIRABA

No Comments »

Xose on Maio 15th 2012 in Orientación a pais e nais

Estimulación da linguaxe oral

Parécenos moi boa esta presentación en diapositivas de Slideshare, que resume dun xeito bastante completo, e acompañándose de viñetas de Mafalda, as recomendacións máis xerais e básicas para a estimulación da linguaxe oral dos nenos/as.

 
Unha lista de recomendacións xerais elaborada no CRA de Bergondo:
  • Adicar un tempo diario a falar cos fillos. Os pais, dende o entorno familiar, poden estimular a linguaxe oral dunha maneira lúdica.
  • Deixar que o/a neno/a se exprese á súa maneira. Se comete erros cando fala non debemos rirnos, o máis recomendable é ampliar e reorganizar as súas expresións dándolle un modelo correcto.
  • Escoitar ao/á neno/a cando fala sen interrumpirlle e acostumalo/a a que saiba escoitar. (…) (Ver o artigo completo neste enlace)

Tamén están resumidas na seguinte imaxe recollida na web do mesmo colexio:

Na web do CEIP Terra Chá hai unha serie de orientacións máis globais, orientadas tamén ao profesorado, que inclúen exercicios de respiración e sopro, exercicios linguais e labiais, atención e concentración, memoria visual, etc.

Por último, e xa claramente dirixido ao profesorado, temos esta presentación en Slideshare sobre Prevención de dislalias e estimulación da linguaxe oral en educación infantil:
Prevencion de dislalias

Mutismo selectivo

O mutismo selectivo reférese ao silencio selectivo nun neno/a que só fala libremente en situaciones moi familiares. Nenos que presentan este problema só falan confortablemente con membros moi cercanos da súa familia, e deixan de falar en contextos como o escolar. Algúns nenos evitan o contacto ocular e non se comunican de ningunha forma cos demais.

Engadimos deseguido unha lista de documentos que nos axudan a precisar un diagnóstico de mutismo selectivo e que nos ofrecen orientacións e recursos para o seu tratamento:

MUTISMO SELECTIVO: INFORME DA REDE  NORTEAMERICANA DE ANSIEDADE NA INFANCIA; (traducido de http://selectivemutism.org), documento pdf de 14 páxinas, bastante completo.

Mutismo Selectivo – Perfil Del Silencio, por  Richard Gallagher, Ph.D., traducido por Cristina Domínguez Martín e Lorena Gómez Guerrero. Documento web de 5 páxinas.

Mutismo selectivo, en Medline Plus, breve resumo das características máis xerais.

Nuestros niños (Programa de radio, California, EEUU) Guías: Emociones. Menos técnico que os anteriores, orientado a pais e nais, 1 páxina.

Redes – Das intelixencias múltiples á educación personalizada

 En dúas décadas, Howard Gardner revolucionou a psicoloxía coa súa teoría das intelixencias múltiples. O seu traballo incidíu na mellora do sistema educativo e valeulle un recoñecemento internacional e numerosas distincións, entre elas, o premio Príncipe de Asturias de Ciencias Sociais 2011.

1 Comment »

Xose on Decembro 17th 2011 in Formación profesorado

Dislexia

«A dislexia é un transtorno de orixe neurobiolóxica, que ocasiona gran parte dos fracasos escolares. Maniféstase na dificultade para a lectura, escritura, problemas de orientación espacial e temporal, en ocasións pode afectar no cálculo e lóxica matemática, e tamén existen nenos disléxicos que presentan problemas a nivel motriz. A dislexia é independente de calquera causa intelectual, cultural e emocional, e dase con nenos/as que posúen unha intelixencia adecuada e unha escolarización convencional». Ver na Páxina web oficial de DISFAM (Asociación Dislexia e Familia)

Un artigo moi completo coa definición, causas, diagnóstico e tratamento é o seguinte: Dislexia: Información, Diagnóstico y Tratamiento de la Dislexia, publicado en Psicopedagogía.com

Atopamos unhas recomendacións sinxelas de como actuar a nivel familiar e escolar na web da Asociación 

Documental  sobre dislexia, PALABRAS AL VIENTO, realizado polo equipo de DOCUMENTOS TV

Protocolos de identificación de alumnos con DISLEXIA. Inclúe propostas de adaptacións metodolóxicas e distintas páxinas de información

Máis recursos no blog PROFE DE AL

No Comments »

Xose on Agosto 14th 2011 in Audición e linguaxe

Transición de 6º de primaria a 1º de ESO

Hoxe tivemos no noso cole de A Rúa unha charla dirixida aos pais e nais do alumnado de 6º curso, impartida polo xefe de estudos e a orientadora do IES de Rodeira, centro ao cal estamos adscritos. Nesta charla, informáronnos sobre moitos aspectos do Instituto que nos interesa coñecer a todos e todas: cales son os horarios de clases, cales as normas de réxime interno, servizos que ofrece o centro, instalacións, etc, etc.  O vindeiro 15 de marzo, ás 17:30, os pais e nais do alumnado de 6º curso están invitados a visitar o IES de Rodeira para coñecer sobre o terreo as instalacións do centro.

Pinchando na imaxe podes acceder á web do IES de Rodeira, onde atoparás información xeral sobre diversos aspectos.

No seguinte enlace do Departamento de Orientación do Colexio San Narciso, de Marín, tes información detallada sobre a etapa da ESO: En que consiste esta etapa, Que duración ten, Que materias se imparten en 1º e 2º cursos da ESO, cales son os criterios de promoción de curso, etc.

No Comments »

ruagalego on Febreiro 23rd 2011 in Orientación a pais e nais

Escola de pais e nais no CEIP A Rúa

Invitamos a todos os pais e nais do alumnado do CEIP A Rúa a participar na Escola de pais e nais que organiza o departamento de prevención do Ilmo. Concello de Cangas e na que colaboran a ANPA do noso colexio e o Departamento de Orientación.

A primeira sesión será o vindeiro xoves, día 21 de outubro, ás 17:00, no CEIP A Rúa. Despois celebrarase unha sesión cada quincena.

Unha escola de pais e nais trata os temas que máis nos preocupan sobre a educación e relación cos nosos fillos e fillas, e permite compartir os nosos puntos de vista cos doutros pais e nais.

É moi importante a vosa presenza, pois para que esta actividade se leve a cabo necesítase unha participación mínima de 12 pais e nais.

Lembrade que podedes traer aos vosos fillos/as pois temos unha coidadora que se fará cargo deles!

ANIMÁDEVOS A PARTICIPAR!!

No Comments »

ruagalego on Outubro 20th 2010 in Orientación a pais e nais

Regulación dos conflitos

O conflito é aceptado como unha parte inevitable do funcionamento social.  Se existise unha vida sen conflitos estariamos privados das oportunidades necesarias para realizarnos. Aprendemos a través e grazas ao conflito. Pero o conflito soe resultar problemático e necesitamos de estratexias para canalizalo, para regulalo e encamiñalo de xeito que sexa construtivo para nós.

A modo de introdución pincha na imaxe de abaixo e terás unha exemplificación gráfica dunha estratexia básica para regular un conflito. Na web de Educarueca explícannos como traballar na aula a dinámica dos dous burros.

(Fonte do debuxo: Movemento americano contra a guerra – «No Foreing War Crusade – 1937″)

A seguir presentamos tres documentos que nos ofrecen información e recursos didácticos para traballar a regulación dos conflitos interpersoais na aula:

O primeiro é un documento de texto de 24 páxinas a modo dunha guía básica para docentes de ensinanza primaria. Analiza aspectos de provención, relaxación, análise do conflito, comunicación, empatía, asertividade, toma de decisións, mediación, metodoloxía didáctica e bibliografía.

A mesma web que recolle o enlace anterior ofrece un programa completo de resolución de conflitos secuenciado por idades, dende os 3 anos de educación infantil ata 6º curso de primaria, e que podemos imprimir por seccións independentes.

Por último, e xa enfocado aos docentes de primaria e secundaria presentamos este Taller de resolución/regulación de conflitos, realizado por Emilio Arranz Beltrán, que inclúe moitas dinámicas e vídeos.

Educando emocións

Na escola de pais e nais desta semana rematamos a sección de Habilidades Sociais, parándonos en como mellorar  o noso autocontrol emocional e como afrontar a regulación de conflitos.

Vimos que unha emoción sempre se acompaña dun pensamento. A técnica básica para controlar as emocións consiste en intentar controlar os pensamentos buscando sempre posicións reflexivas e racionais.

A modo de resumo do tratado na sesión temos estes dous enlaces: a) Na web de Isabel Salama, sobre o autocontrol emocional. b) Na web Psicología Online, artigo de Ángel Antonio Marcuello García, sobre técnicas de control emocional.

É tamén moi boa esta presentación, en formato PDF, de 100 páxinas, co título «Autocontrol emocional y asertividad» adaptada por Ramon Casals, con autorización de Juana Pulido Díez.

Para coñecer aspectos básicos da educación emocional ofrecemos varios enlaces:

Recomendo unha moi boa web cun bo artigo sobre a intelixencia emocional e o control das emocións, en htttp://www.down21.org

Un artigo en formato PDF de 21 páxinas, co título de «La educación emocional»,  elaborado polo E.O.E.P nº 1 de Zaragoza.

A imaxe foi obtida neste artigo publicado na web http://www.concejoeducativo.org

En Google Books está publicado este libro que inclúe programas para educación primaria, por ciclos. O libro está coordinado por Agnès Renom Plana, e editado por Wolters Kluwer.

Unha técnica moi utilizada con nenos e nenas é a técnica do semáforo, que busca asociar as cores do semáforo co control das emocións e a busca de condutas reflexivas.

Temos máis recursos nunha entrada anterior deste mesmo blog.

Pautas e actividades para a mellora da atención

No blog Orientación Andújar teñen unha excelente sección  que inclúe un programa moi completo para traballar a mellora da atención do alumnado desde a etapa de educación infantil, con infinidade de fichas para imprimir.

Estas actividades non son só recomendadas para o alumnado diagnosticado con TDAH (Trastorno por déficit de atención e hiperactividade), senón que resultan enriquecedoras para todos, pois hoxe en día a sobreestimulación á que están sometidos os máis pequenos dificulta un desenvolvemento axeitado desta capacidade básica na adquisición da aprendizaxe.

No seu blog inclúen un documento con pautas básicas para a mellora da atención así como unha proposta de exercicios variados de: asociación visual, percepción de diferenzas, integración visual, identificación de intrusos, discriminación e agudeza visual, labirintos,  seguimento visual, agudeza visual, figura-fondo, atención auditiva, localización rápida de datos, etc., ao que remite o seguinte enlace:

ORIENTACION ANDUJAR- PAUTAS E ACTIVIDADES PARA TRABALLAR  A ATENCIÓN

Ver a sección completa pinchando na imaxe:

Olark Livehelp