Archive for the 'TDAH' Category

Funcións executivas: cuestionario EFECO

Invitámosvos a coñecer un innovador cuestionario de avaliación, que nos permite avaliar as funcións executivas en nenos/as con idades comprendidas entre os 6 e 13 anos desde o entorno educativo, dado que é un cuestionario dirixido ás familias e/ou docentes. Foi desenvolvido por Andrés García Gómez e Jesús Carlos Rubio Jiménez, os dous integrantes do EOEP específico de atención ao alumnado con TXD da provincia de Cáceres.

O cuestionario pódese cumprimentar online, e acompáñase da xustificación teórica e a corrección.

(Recollido no blog: Rincón Didáctico, Orientación y atención a la diversidad, Consejería de Educación y Cultura, Extremadura)

Comentarios desactivados en Funcións executivas: cuestionario EFECO

XoseXaneiro 30th 2015TDAHXose on in

Resumo das Xornadas TDAH no Morrazo (24-25 de xaneiro 2014)

Estes días celebrouse en Cangas as “Xornadas de TDAH no Morrazo: actuacións de coordinación institucional e intervención educativa”. O obxectivo das Xornadas era dar a coñecer o plan de actuacións de coordinación entre os distintos servizos sociais, médicos e educativos para diagnosticar, facer o seguimento e intervir diante do alumnado con TDAH. Un segundo obxectivo era amosar recomendacións para a intervención docente diante de alumnado con este tipo de transtorno.

Participou na primeira conferencia o doutor da USC Ángel Carracedo, experto en xenómica, que explicou algúns dos avances da xenética no diagnóstico e tratamento de enfermidades hereditarias, e algunhas das particularidades do xenoma das persoas diagnosticadas con TDAH. Na segunda conferencia, a doutora Carolina Castellano, do centro CADE de Madrid, centrou o seu discurso arredor do feito de que a persoa con TDAH ten un funcionamento alterado da ” intelixencia executiva”, que perde a capacidade de priorizar ou inhibir e actúa dun xeito impulsivo sen valorar suficientemente as consecuencias. O papel do docente será exercer como “intelixencia executiva externa”, guiando ao alumno na toma de decisións, exercendo de modelo que razona, anticipa e prevé consecuencias.

Celsa Otero Míguez e Xosé M. Vidal Bouzó expuxeron a incidencia estatística do TDAH nos concellos do Morrazo: Cangas, Bueu, Moaña e Vilaboa. A modo de resumo, entre o 4% e o 5% do alumnado de Primaria e ESO (6 a 16 anos) está diagnosticado con TDAH nalgún dos seus subtipos (TDAH combinado, TDA ou TH), sendo algo maior a incidencia entre os 8 e os 14 anos aproximadamente. Tamén chama a atención a dispersión dos datos, con variacións de diagnóstico do 1% ao 9% entre os distintos centros educativos.

No segundo día das Xornadas celebráronse uns talleres para o profesorado de Infantil, Primaria e Secundaria, impartidos por profesorado con experiencia e colaboradores da asociación ANHIDA de A Coruña.

Como síntese do tratado nestas Xornadas, e de cara á intervención diante deste tipo de alumnado, proponse, na liña da teoría publicada, unha intervención multimodal que inclúa a intervención ao menos nos seguintes niveis:

1) Familiar: Os pais/nais e o entorno familiar próximo deberán recibir as axudas necesarias: información, axudas terapéuticas, participación en escolas de familia,… Os pais exercen como modelos de conduta dos seus fillos/as, e este feito esquecémolo a miúdo, co cal os nenos/as non acaban facendo máis que reproducir as condutas dos pais/nais.  Este círculo vicioso é preciso cortalo, e só os pais/nais teñen a capacidade de facelo.

2) Escolar:

  • A actitude, a mirada, a sensibilización do profesorado, e en particular do profesorado titor,  diante do alumno/a de TDAH como alumno/a afectado dun transtorno, que non é capaz de autorregularse só e precisa por tanto dunha axuda, unha guía externa. A súa intelixencia executiva non responde, é preciso ofrecerlle un modelo continuo, e que a voz do profesor/a exerza de intelixencia executiva do alumno, para que esta poida aprender e ir asumindo o seu papel.
  • A consecuencia máis importante desta nova mirada, é reforzar e apoiar ao alumno ao menor logro, buscando a mellora da súa autoestima como condición básica para obter a motivación e a súa implicación no traballo escolar. A axenda é un bo recurso para aprender a ordenar e organizar o tempo. Mentres este proceso se afianza, o alumno/a debe estar situado próximo á mesa do profesor/a, cos menos distractores posibles; é preciso que o profesor/a atope a mirada do alumno/a cando lle fala e lle transmita instrucións, e estas deben ser breves e claras. As tarefas deben ser asimesmo moi dosificadas. Deben figurar as normas da aula nun lugar ben visible, e recordalas a miúdo. Louvar en público e recriminar en privado. Buscar a complicidade co alumno/a.
  • De ser preciso, debe traballarse un programa individualizado co alumno/a, de corte cognitivo-condutual. Traballaranse aspectos como: 1) a aprendizaxe de autoinstrucións e reforzo da atención, 2) exercitar estratexias cognitivas (xogos de razoamento lóxico…), 3) o control dos impulsos e as emocións, autoestima (o protagonista da semana, a técnica da tartaruga, relaxación, resolución de conflitos).

3) Médico: Pode recomendar tratamento farmacolóxico como apoio.

Ver máis información nunha entrada anterior

Outros materiais de ampliación:

Vídeo: O funcionamento do cerebro das persoas con TDAH (5 minutos)

 

Vídeo: ” A hiperactividade e as claves para superala”, na TVE2, editado pola UNED, ano 2003, participa Isabel Orjales (20 mimutos de duración)

 

Outra documentación para reflexionar:

Vídeo de Ken Robinson, “Cambiando paradigmas” (11 minutos)

 

Comentarios desactivados en Resumo das Xornadas TDAH no Morrazo (24-25 de xaneiro 2014)

XoseXaneiro 28th 2014TDAHXose on in

Pautas e actividades para a mellora da atención

No blog Orientación Andújar teñen unha excelente sección  que inclúe un programa moi completo para traballar a mellora da atención do alumnado desde a etapa de educación infantil, con infinidade de fichas para imprimir.

Estas actividades non son só recomendadas para o alumnado diagnosticado con TDAH (Trastorno por déficit de atención e hiperactividade), senón que resultan enriquecedoras para todos, pois hoxe en día a sobreestimulación á que están sometidos os máis pequenos dificulta un desenvolvemento axeitado desta capacidade básica na adquisición da aprendizaxe.

No seu blog inclúen un documento con pautas básicas para a mellora da atención así como unha proposta de exercicios variados de: asociación visual, percepción de diferenzas, integración visual, identificación de intrusos, discriminación e agudeza visual, labirintos,  seguimento visual, agudeza visual, figura-fondo, atención auditiva, localización rápida de datos, etc., ao que remite o seguinte enlace:

Ver a sección completa pinchando na imaxe:

Ver tamén no blog AULAPT.ORG

Comentarios desactivados en Pautas e actividades para a mellora da atención

XoseMarzo 4th 2010Recursos para a aula, TDAHXose on in

Déficit de atención e hiperactividade

O Trastorno por Déficit de Atención e Hiperactividade (TDAH) é un trastorno que se inicia na infancia e caracterízase por dificultades para manter a atención, hiperactividade ou exceso de movemento e impulsividade ou dificultades no control dos impulsos.

Na web de http://www.hiperactividadinfantil.com/ teñen publicado un vídeo onde se narra a historia de Shota, un neno xaponés que padece TDAH. Para concienciarnos e sensibilizarnos con esta problemática recurrimos ao tópico de que unha imaxe vale máis que mil palabras (ás veces as imaxes son como bombas que entran polos ollos e van dereitas ao corazón, sen que os gardas da razón teñan tempo de desactivalas)

De acordo co DSM-IV, da Asociación Americana de Psiquiatría, estabécense 3 subtipos de TDAH, segundo a presentación do síntoma predominante:

  • Tipo con predominio do déficit de atención.
  • Tipo con predominio da impulsividade-hiperactividade.
  • Tipo combinado, onde predominan tanto síntomas de desatención como de impulsividade-hiperactividade.

(Ampliar máis información na web da Fundación ADANA)

Tamén un breve resumo en ANHSDA, Asociación de nenos con déficit de atención con ou sen hiperactividade.

Máis información na web da fundación CADAH (Cantabria), con artigos breves e sinxelos.

Na Web de JANSSEN-CILAG temos un completo manual para pais, e tamén unha excelente GUIA PARA EDUCADORES (arquivo PDF con 74 páxinas e 2,5 Mb), onde se diferencian por unha parte o Trastorno por Déficit de Atención e por outra o Trastorno de Hiperactividade, e ofrécense pautas de atención diferenciada para as dúas situacións.

De especial interese son os apartados seguintes:

8 O neno con dificultades na aprendizaxe: estratexias para axudalo, p. 14-23
9 Pautas xerais para a intervención na escola, p. 24-26
10 O comportamento do neno con TDAH, p. 27
11 Cómo mellorar o comportamento do neno con TDAH, p. 28-33
12 Algunhas orientacións diante de situacións concretas, p. 34-37
13 A autoestima, p. 38-42

Anexos, p.52

A Consellería de Educación da Xunta de Galicia publicou un caderno da súa colección Orientacións e Respostas Educativas, co título Alumnado con problemas de conduta, onde inclúe o TDAH nesta categoría, pois aínda que non necesariamente, con frecuencia a hiperactividade leva asociados problemas de conduta pois ao neno/a élle difícil controlar os seus impulsos.

Algunhas das pautas básicas que se recomendan poñer en práctica no ámbito familiar poden ser as seguintes:

Os pais e nais como modelo de conduta reflexiva:
Unha gran parte da conduta humana (desexable e indesexable) apréndese a través da observación. Os rapaces tenden a imitar os seus pais e outras persoas que lles resulten modelos atractivos. Así, non debemos “activar” as condutas problemáticas con tons de voz elevados ou agresivos, nin dar demasiadas ordes ao mesmo tempo, nin repetirnos de maneira excesiva. Debemos manifestarnos reflexivamente e non responder de xeito mecánico ás condutas provocadoras.

Normas de convivencia familiar. Poñer normas e límites é o pri­meiro paso para desenvolver unha disciplina positiva. Podemos uti­lizar o seguinte proceso:

  • Establecer regras e límites claros e aterse a eles. Se é necesario, podemos escribilos e poñelos nunha cortiza do cuarto (hora de levantarse e deitarse, horario de estudo e de TV, axudas nas tarefas domésticas, saídas, hora de volver á casa, control de gastos e consumismo, preparar a mochila para o día seguinte).
  • Previr os problemas antes de que se produzan. Darlle ao fillo ou filla sinais cando empeza a portarse mal. É a mellor maneira de ensinarlle a autocontrolarse.
  • Evitar a confrontación sobre as regras: unha vez consensuadas hai que respectalas. Cando non se respecta a norma ou o límite establecido, aplicar de inmediato a consecuencia axeitada. Ser coherente e facer exactamente o que se dixo.
  • Definir o comportamento positivo, reforzando con eloxios e afecto a boa conduta e ignorando a conduta que só busca chamar a atención.
  • Evitar as comparacións entre irmáns para non favorecer os celos. Procurar que pasen menos tempo xuntos, pero máis agradable, facendo cousas de xeito cooperativo e non competitivo.
  • Crear un ambiente de traballo e hábitos de estudo, establecendo horarios e lugares que faciliten a aprendizaxe.
  • Establecer contratos de conduta sinalando os aspectos que cómpre mellorar e as  consecuencias positivas ou negativas segundo a evolución observada.

Máis pautas de actuación na web TDAH.net

Un resumo de pautas no ámbito familiar nun documento dunha soa páxina.

Como utilizar auto-rexistros, elaborado por Jesús Jarque García, na colección Folletos de Ayuda a Padres y Madres. Para nenos/as a partir de 7 anos e orientados a mellorar condutas.

Na web da Clínica Dr. Herrero atopamos unha entrada con enlaces a documentos de interese, na liña dos sinalados máis arriba, como por exemplo o test Vaderbilt para profesores e familias.

ASOCIACIÓNS EN GALICIA

ANHIDA, Asociación de nenos con hiperactividade e/ou déficit de atención, en Vigo

AGHIDA, Asociación galega de hiperactividade e déficit de atención, en Vigo.

Comentarios desactivados en Déficit de atención e hiperactividade

XoseNovembro 21st 2009TDAHXose on in